Bölgesel gerilimlerin odağındaki Hürmüz Boğazı'nda tansiyonun düşürülmesine yönelik kritik bir gelişme yaşanıyor. İddialara göre, ABD ve İran, 60 günlük bir ateşkes anlaşmasıyla nükleer program ve petrol satışları gibi hayati konuları masaya yatırmaya hazırlanıyor. Bu anlaşma, bölge barışı ve küresel enerji piyasaları için devrim niteliğinde bir dönüm noktası olabilir.
Axios'a konuşan ABD'li yetkililer, tarafların üzerinde çalıştığı taslak anlaşmanın detaylarını paylaştı. Bu kapsamda, Hürmüz Boğazı'nın 60 gün boyunca gemi geçişlerine açık tutulacağı, İran'ın boğaza yerleştirdiği mayınları temizleyeceği ve tüm gemilerin serbest geçişine izin vereceği belirtiliyor. Bu adım, küresel deniz ticaretinin can damarı olan bu stratejik su yolundaki riskleri ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Karşılığında ise ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukayı kaldıracağı ve Tahran'ın petrol satışlarını sürdürebilmesi için önemli yaptırım muafiyetleri sağlayacağı öne sürülüyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın bu durumu 'performans karşılığında rahatlama' olarak nitelendirmesi, anlaşmanın stratejik önemini vurguluyor. Bu hamle, İran ekonomisine nefes aldırırken, küresel petrol arzını da istikrara kavuşturma potansiyeli taşıyor.
Taslak mutabakatın, İran'ın nükleer silah geliştirmeyeceğine dair kesin taahhüdünü içereceği, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini askıya alacağı ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ortadan kaldıracağı iddia ediliyor. ABD'li yetkililer, İran'ın arabulucular aracılığıyla nükleer faaliyetlerini durdurma ve bazı materyallerden vazgeçme konusunda sözlü taahhüt verdiğini belirtiyor. Bu, uluslararası toplumun en büyük endişelerinden birinin giderilmesi anlamına geliyor. ABD'nin de 60 günlük süreçte yaptırımları kaldırmayı ve dondurulmuş fonları serbest bırakmayı müzakere etmeye hazır olduğu ileri sürülüyor.
